sedayemodafean.org تهاجم نظامی روسیه به اوکراین

دشمنِ دشمنِ من، لزوما دوستِ من نیست

در پی حمله روسیه به اوکراین، گمانه‌زنی‌ها درخصوص اقدامات بعدی پوتین افزایش یافته. آیا روسیه درپی احیاء امپراتوری تزارهاست؟

حمله روسیه به اوکراین با واکنش های مختلف و گاها متناقضی از سوی کشورهای مختلف روبرو شده است. هرچند ما به عنوان همسایه روسیه، باید با دانش و هشیاری تحولات را پیگیری کنیم، متاسفانه طی این چند روزه ما ابتکار عملی در این زمینه نداشته‌ایم و بسیار منفعل عمل کردیم. وضعیت گروه‌های لیبرال و مخالف روسیه که مشخص است ولی انتظار می رود که نیروهای ارزشی منطقی تر عمل کنند و تنها به مخالفت با لیبرال ها نپردازند و با هشیاری و دانش بیشتری اظهار نظر کنند.

باید توجه داشت که حمله روسیه به اوکراین در راستای تحقق رویای روس ها برای بازگشت به امپراتوری تزارهاست و در این راستا ایران هم جزء اقمار روسیه جای میگیرد. به همین علت است که موضوع برای ما حساس می شود و موضعگیری ما باید حساب شده باشد. طی چند سال گذشته، خیال ولادیمیر پوتین بیش از حد از بابت ایران راحت شده و فرض را بر این می گیرد که ما بدون قید و شرط از اقداماتش حمایت می کنیم. نگاهی به مواضعی که روسیه در قبال ایران داشته و اینکه در بسیاری از موارد از پشت به ما خنجر زده نشان می دهد که پوتین نگران اقدامات تلافی جویانه ما نیست. روسیه با استفاده از اهرم فشار شورای امنیت و رایی که به نفع ما می‌تواند بدهد استفاده کرده و از ما باج گرفته است ولی ما عملا هیچ اهرم فشاری علیه روسیه نداریم و با منزوی کردن خودمان هم به وخیم تر شدن شرایط کمک کرده ایم.

جدا از پیشینه تاریخی روابط میان دو کشور و خاطرات ناخوشایندی که در حافظه تاریخی مردم کشورمان از روسیه به جا مانده، حتی در چند دهه اخیر هم که سیاستهای ما بدلیل تقابل با غرب‌، بیشتر به سمت چین و روسیه تمایل داشته، روس‌ها روابط خود را با دشمنان و رقبای ما کاملا حفظ کرده و حتی در مواقعی، علیه منافع امنیتی و ملی ما هم قدم برداشته‌اند که باعث بدبینی بخشی از جامعه به روس‌ها شده است. از استقبال بحث‌برانگیز و سرد پوتین از ریاست‌جمهور کشورمان که بگذریم، ناظران سیاسی معتقدند تا زمانی که  روابط ما با روسیه در چهارچوب مشارکتی از سر قدرت نباشد، ما نخواهیم توانست روی حمایت روسیه حساب کنیم. بعد از حمله به اوکراین هم باید توجه داشت که روسیه با خیالی راحت تر به عملی کردن رویاهای بلندپروازانه اش خواهد زد و فراموش نکنیم که یکی از این رویاها، رسیدن به آبهای آزاد از طریق خلیج فارس است.

این سوال مطرح می شود که آیا روسیه متحد استراتژیک ما هست یا نه؟ برای پاسخ به این سوال ما نه تنها اول باید تمام جوانب امنیتی و اقتصادی روابطمان با روسیه را بسنجیم، بلکه باید از دید منافع درازمدت کشور به موضوع نگاه کنیم. در واقع باید این حقیقت را قبول کنیم که در شرایط کنونی ما به دلیل شرایط بد اقتصادی کشورمان و همچنین ایزوله شدن سیاسی، از منظر قدرت نمیتوانیم با هیچ یک از کشورهای قدرتمند دنیا از موضع قدرت وارد روابط سیاسی شویم و مطمعنا باید هزینه‌ آن را بپردازیم. اگر اینگونه تلقی شود که روسها تنها گزینه ما هستند، مطمئنا آنها هم کمال سوءاستفاده را از ما خواهند کرد. این دقیقا مانند معامله خرید یک اتومبیل است که در آن فروشنده میداند که این اتومبیل تنها گزینه خریدار است و در چنین شرایطی بی‌شک از خریدار سوءاستفاده مالی خواهد شد. اما اگر ما روابط خود را با دیگر کشورهای جهان گسترش دهیم، در آن صورت با دست بالا با روس‌ها یا هر کشور غربی یا شرقی دیگر تعامل خواهیم کرد.

باید توجه داشت اکنون منطق فوق بیش از پیش درخصوص روابط ما با روسیه صدق می‌کند و ما در موضع گیری‌هایمان در قبال ناآرامی ها در اروپای شرقی، باید مراقب باشیم که از تحلیل های سطخی و احساسی دوری کنیم و به فکر منافع درازمدت کشور باشیم.

نظر خود را اضافه کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.