sedayemodafean.org روز جهانی معلولین

روز جهانی معلولین یادآور صبر و بردباری معلولان جسمی

هر ساله حول‌و‌حوش دومین هفته آذر ماه، به مناسبت روز جهانی معلولین توجه خاصی از سوی رسانه‌ها و حتی صدا و سیما و عده معدودی از مسئولین به چالشها و موضوعات مربوط به معلولین میشود. این روز، که طبق تقویم میلادی مصادف با ۳ دسامبر میباشد، در سال ۱۹۹۲ در راستای افزایش آگاهی عمومی و درک و پذیرش افراد دارای معلولیت توسط سازمان ملل نامگذاری شد. از آنجایی که نزدیک به ۲۰ درصد از جمعیت کشورمان دارای نوعی از معلولین جسمی هستند، که درصدی از آنها را جانبازان جنگ تحمیلی و مدافعان حرم تشکیل میدهند، این عزیزان با مشکلات عمده‌آی روبرو هستند که نیاز به توجه دولت دارد تا حداقل برخی از این مشکلات حل و فصل شوند. حال باید دید که آیا با توجه به صحبتهای اخیر آیت‌الله رئیسی در همین ارتباط و وعده‌های دیگر مسئولین، میتوانیم به بهبود شرایط معلولین در دولت کنونی امیدوار باشیم یا باز هم جلوی دوربین‌ها فقط شعارهای تو خالی داده‌ می‌شود؟

 سازمان بهداشت جهانی برای ناتوانی یا معلولیت فیزیکی تعریف خاصی در نظر گرفته. طبق تعریف این سازمان، محدودیت فعالیت فرد و مشکل در انجام دادن کاری و یا محدودیت مشارکت فرد به معنی عدم توانایی فرد در موقعیت‌های مختلف که به صورت نقص ساختار یا نقص عملکرد عضو نشان داده می‌شود، معلولیت بشمار میآید. بر اساس این تعریف و طبق آمارهای جهانی حدود ۱۵ درصد از جمعیت جهان یعنی بیش از یک میلیارد نفر با نوعی از معلولیت زندگی می‌کنند. در ایران اما این رقم حدود ۲۰ درصد برآورد می‌شود و در مجموع حدود ۱۵ میلیون معلول و جانباز داریم که در حوزه‌های مختلف منجمله اجتماع، اقتصاد و آموزش امکان مشارکت کمتری دارند و در مقایسه با افراد بدون معلولیت با مشکلات اقتصادی بیشتری هم روبرو هستند.

آمار مربوط به معلولین در ایران آمار نگران کننده‌ای است که بدلیل شرایط بد اقتصادی و عدم وجود امکانات مورد نیاز این قشر از جامعه، حادتر و بغرنج تر هم به نظر می‌رسد بویژه اگر عواقب و عوارض هرگونه معلولیت چه از جنبه‌های مادی و چه از جنبه‌های معنوی که خانواده شخص معلول و نیز جامعه‌ایی که فرد در آن زندگی می‌کند را نیز در نظر بگیریم و میزان هزینه‌های جانبی مرتبط با درمان و توانبخشی معلولین را در محاسباتمان بگنجانیم. موضوعی که ما بارها در ارتباط با جانبازان جنگ تحمیلی به آن اشاره داشته و همواره از دغدغه‌های اصلی جانبازان و خانواده‌های آنها بوده.

در کشور ما، یکی از اصلی‌ترین چالشهای معلولین در سطح کشور بخصوص در شهرها و شهرستانهای کوچکتر مشکل حمل و نقل و جابجایی معلولین است. نبود امکانات مناسب بهداشتی بین جاده‌ای برای افراد دارای معلولیت، نبود امکانات خرید و عدم وجود مسیرهای مشخص برای ویلچر به منظور تردد در سطح شهر از عمده‌ترین چالشهای این قشر جامعه است. از باب معیشتی و اقتصادی هم متاسفانه بین اشتغال‌زایی برای افراد دارای معلولیت با سایرین، تبعیض فاحشی وجود دارد بطوری که میزان بیکاری میان معلولین پیش از سه برابر بیکاران عادی است. این در حالیست که بر اساس قانون، ارگان‌ها موظف هستند ۳ درصد از اشتغال را به معلولین اختصاص دهند که هم‌اکنون این رقم نزدیک به فقط یک درصد است. تمام این موارد را که بررسی کنیم به این نتیجه میرسیم که چالشهای مذکور باعث ایزوله شدن معلولین از جامعه و نهایتا مشکلات روحیروانی برایشان نیز میشود.

 طبق منشور جهانی معلولین، این قشر، صرف نظر ازعلت، کیفیت، و حدت نقص و ناتوانی‌شان، باید دارای همان حقوق اساسی باشند که سایر هموطنانان هم سن‌شان از آنها برخوردارند. حق برخورداری از یک زندگی دلپذیر وحتی المقدور عادی، در راس این حقوق قراردارد، حق بهره مندی از خدمات آموزش و پرورش، بهداشت، مسکن، اشتغال، امکانات تفریحی، حقوق مدنی، سیاسی و حفظ حیثیت انسانی معلولین، حق ذاتی آن‌هاست. اما متاسفانه در کشور ما معلولین نه تنها از حقوق برابر شهروندی محرومند، بلکه همانطور که اشاره کردیم، از کمترین حقوق زندگی هم محرومند و عدم دسترسی آنها به امکانات شهروندی مشکلاتشان را چند برابر کرده. همچنین متاسفانه نگاه نامساوی و حتی از بالا به پائین جامعه به افراد معلول در کشور ما معضل دیگر است که نیاز به آگاه‌سازی دارد تا معلولین احساس نابرابری بیشتر نکنند.

جالب اینجاست که شعار امسال سازمان ملل در ارتباط با هفته جهانی معلولین شعار «پیش بسوی دنیایی فراگیر، دسترس پذیر و پایدار بعد از بیماری کرونا با راهبری و مشارکت افراد دارای معلولیت» است. مطمئنا تحقق این شعار نیازمند عزم عمومی جامعه و بخصوص اراده‌ جدی مسئولان اجرایی و برنامه‌ریزان کشور است. آیت‌الله رئیسی، رئیس جمهور محترم کشور در همین راستا هفته گذشته در حاشیه جلسه فوق‌العاده هیات دولت به مناسبت روز جهانی معلولین وعده‌‌هایی داد که امیدواریم فقط در حد حرف باقی نمانند. در این جلسه که جمعی از نمایندگان جامعه معلولان کشور در آن حضور داشتند، رئیس جمهور با تبریک این روز گفت: امروز برای یادآوری و توجه همه مدیران و دست اندرکاران به معلولین عزیز کشور است و برای رسیدگی به مشکلات آنان وظیفه و مسئولیت داریم. رئیس جمهوری همچنین با تاکید بر اینکه معلولیت، محدودیت نیست اظهار داشت: قانون حمایت از معلولان باید به سرعت و به طور جامع و کامل اجرایی شود.

به هر حال انتظار میرود که هم مردم و هم مسئولین کشور در راستای بهبود ضعیت زندگی معلولین تلاش کنند. به قول دکتر امیر ولی عضدزاده، رئیس بهزیستی شهرستان اردکان، که به همین مناسبت یادداشتی نوشته بود: «زندگی ماشینی و انباشت شهرها از خودروها و موتورسیکلت ها، ناایمن و غیراستاندارد بودن راهها و جاده‌ها، فرهنگ ناصحیح شهر‌نشینی، آداب و رسوم نه چندان درست به ارث رسیده از پیشینیان، و ازدواج‌های فامیلی موجب رشد و گسترش روز افزون معلولیت در جامعه شده و هیچ فردی در برابر آن مصونیت صددرصدی ندارد».

اکنون امید ما این است که با توجه به شعار امسال سازمان ملل برای روز جهانی معلولین، و وعده‌های آیت‌الله رئیسی در ارتباط با حمایت دولت از این قشر، همگی در حمایت و توانمندسازی این اقشار آسیب‌پذیر تلاش کنیم و با عمل به قانون حمایت از حقوق معلولین، در احقاق حقوق و امتیازات شهروندی این افراد بکوشیم.

نظر خود را اضافه کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.