sedayemodafean.org اعتیاد جانبازان

معضل اعتیاد و جانبازان

یکی از موضوعاتی که در سالهای اخیر در کشور تبدیل به یک معضلی اجتماعی شده، بحث فراگیر شدن استفاده از مواد مخدر و اعتیاد میان اقشار مختلف جامعه است. موضوعی که در رسانه ملی و خبرگزاری‌های معتبر کشور این روزها به ندرت به شکلی تخصصی به آن پرداخته میشود و در مورد آمار تکان دهنده و راه حل‌های مقابله با آن، کمتر بحث و گفتگو میشود. این روزها اعتیاد دیگر تا حدی تبدیل به یک بحران کاملا فراگیر و اجتماعی شده که حتی آمارها حکایت از گرایش تعداد زیادی از جانبازان و ایثارگران به مواد مخدر دارند. اکنون دیگر سوال فقط این نیست که چگونه به اینجا رسیدیم و دلایل این افزایش در استفاده از مواد مخدر در کشور چیست، بلکه سوال مهمتر این است که برای جلوگیری افزایش تعداد مصرف کنندگان بخصوص میان جامعه ایثارگران، چه راهکارهایی باید ارایه داد و واقعا نقش بنیاد شهید و دولت آینده در اینجا جیست؟

همانطور که اشاره شد، در حالی که موضوع اعتیاد و استفاده از مواد مخدر تا یکی دو دهه پیش بیشتر موضوعی بود که در ارتباط با قشر خاصی از جامعه و بخصوص درصدی از جوانان از آن صحبت میشد، در سالهای اخیر اعتیاد و مصرف مواد مخدر دیگر فقط مربوط به قشر خاصی از جامعه و یا فقط جوانان نمیشود. در حالی که آمار مربوط به استفاده مستمر از مواد مخدر توسط جوانان و نوجوانان در کشور در سال‌های گذشته حکایت از پایین آمدن چشمگیر سن اعتیاد در میان این گروه دارد، از قشر مرفه جامعه گرفته تا قشر محروم و کم‌درآمد، منجمله درصد قابل توجهی از ایثارگران و جانبازان نیز درگیر این پدیده خانه‌خراب کن شده‌اند. حتی آمارهای اخیری که توسط گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران، منتشر شد نشان از آن دارد که «زنان به استعمال مواد مخدر با شتاب بسیار زیادی نسبت به گذشته روی ­آورده‌­اند»

بر اساس برآوردهای کارشناسان، ۱۵ میلیون نفر از جمعیت کشورمان تمایل به مصرف مواد مخدر دارند و حدود ۵ میلیون نفر هم مصرف‌ کننده دائمی مواد مخدر هستند. این آمار از ده سال پیش تا به امروز هم حدود دو برابر شده است و البته برخی برآوردها، رقم معتادان در میان اقشار محروم را تا ۳۵ درصد هم برآورد کرده است. موسسه کادراس یک سازمان تحقیقاتی و مطالعاتی در حوزه اعتیاد و مواد مخدر در تهران است. به گفته فرزانه سهرابی، معاون اجتماعی این موسسه، تعداد معتادان سالانه بیش از سه درصد رشد دارد و «رشد اعتیاد در کشور سالانه حدود هشت درصد بوده در حالی که جمعیت کشور در خوشبینانه‌ترین حالت حدود ۲ درصد رشد داشته است.

با وجود اینکه آمار دقیق و رسمی از تعداد مصرف کنندگان مواد مخدر میان ایثارگران، جانبازان در کشور نداریم، اما با یک نگاه کلی به آمارهای مربوط به کل کشور،‌ میتوان به راحتی به این نتیجه رسید که اعتباد جانبازان جدا از اپیدمی اعتیاد در کشور نیست. در ضمن باید توجه داشت که مصرف مواد مخدر بیشتر طبقه محروم و افرادی را هدف قرار میدهد که با مشکلات روحی و روانی دست و پنجه نرم میکنند و از همین رو، جمعیت جانبازان و ایثارگران بیشتر از دیگر بخش های جامعه در خطر هستند.

تا چند سال پیش البته کمتر کسی جرات صحبت کردن یا انتشار مطلبی در ارتباط با موضوع اعتیاد در میان ایثارگران و جانبازان را پیدا میکرد. این تابو بلاخره در سال ۹۳ توسط فاش نیوز شکسته شد و برای اولین بار در همان سال در یک مقاله تحلیلی از این چالش بزرگ به عنوان یک «آسیب اجتماعی» بزرگ یاد شد. متاسفانه اما این مثالها معدود است و در کل توجه و شفافیت لازم در این حوزه وجود ندارد. طبق آماری که ما توانستیم بدست بیاوریم، از هر یازده جانباز جنگ تحمیلی یک نفر در مقطعی از دوران جانبازی خود با مشکل استفاده از مواد مخدر روبرو بوده، و در بسیاری از موارد، مصرف غیر مستمر ماده مخدر، به مصرف دائم تبدیل شده است.

به گزارش فاش نیوز،‌ آمارهای مربوط به وضعیت زندگی جانبازان نشان میدهد که این سرمایه‌های عظیم انقلاب در معرض برخی از آسیب‌های اجتماعی نظیر گرایش به اعتیاد مواد مخدر هستند که نیازمند توجه و تحقیق جدی در این زمینه میباشد. بر اساس این گزارش تحقیقات نشان میدهد که درگیر نمودن جانبازان در مشاغل مختلف و فعالیتهای عرفی جامعه مانند رفع کمبود امکانات فرهنگی، ورزشی و تفریحی برای جانبازان میتواند برای مقابله با این آسیب اجتماعی بسیار مفید باشد. کمبود امکانات لازم برای ارضای نیازهای طبیعی، روانی و اجتماعی و در سالهای اخیر فشار اقتصادی شدید روی جانبازان موجب گرایش آنها به کسب لذت و تفنن از طریق مصرف مواد و عضویت در گروههای غیر سالم می‌شود که میان فرزندان شهدا نیز فراگیر شده است. البته مشکل بغرنج‌تر، ریشه در مشکلات روانی و استرس‌های مزمن در جانبازان و ایثارگران دارد که باعث مصرف مستمر مواد مخدر در میان آنان می‌شود. این وظیفه بنیاد شهید و دولت آینده است که از یک سو با رفع این کمبودها و تخصیص منابع مالی و اداری، و از سوی دیگر با جدی گرفتن مشکلات روانی ایثارگران و جانبازان، در راستای کاهش آمار اعتیاد تلاش کنند.

یکی از جانبازانی که خود تا چند سال پیش درگیر اعتیاد بود و نمیخواست نام کامل او را استفاده کنیم، در پاسخ به پرسشنامه آنلاین ما نوشت:‌ «من در اواخر دهه هفتاد به دلیل درد زیاد ناشی از جانبازی و  تجویز داروهای مخدر به اعتیاد رو آوردم و سالها باعث رنج خودم و خانواده‌ام شدم تا حدی که خانومم پس از ۲۵ سال زندگی مشترک از من جدا شد». این جانباز ۵۰ درصد که با استفاده از نام علی به ما پیام میداد در ادامه نوشته: «سالهای بسیار سختی را سپری کردم و چون جانباز جنگ تحمیلی بودم، از روی شرم و خجالت هیچگاه کمکی از کسی نخواستم تا اینکه پسرم چند سال پیش مرا به یکی از مراکز ترک اعتیاد شهرمان برد و توانستم ترک کنم.» متاسفانه چنین نمونه‌هایی میان جانبازان زیاد مشاهده کرده‌ایم ولی امکانات لازم بازپروری و ترک اعتیاد در اختیار این عزیزان نیست.

ما در صدای مدافعان بارها از مشکلات روحی-روانی و چالشهای اقتصادی ایثارگران و خانواده‌های شهدا نوشته‌ایم و مشکل اعتیاد هم ریشه در همین مشکلات روحی-روانی، درد فیزیکی غیرقابل تحمل، و فشار اقتصادی پیش از حد دارد. اگر با این واقعیت روبرو نشویم که این قشر فداکار و محروم جامعه، یعنی ایثارگران و جانبازان و خانواده‌های معظم شهدا امروز بیش از هر زمان دیگری درگیر اعتیاد و استفاده از مواد مخدر هستند، و بخواهیم واقعیت‌های زندگی این عزیزان را نادیده بگیریم، دیگر راه برگشتی نخواهیم داشت و بنیاد شهید و دولت آینده باید این واقعیت را درک کرده و برای مقابله با آن برنامه‌ریزی داشته باشد.

نظر خود را اضافه کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *